Image Credit Nathan Roach
News

Letter to the Senedd in Welsh

Ddydd Sadwrn 29 Hydref, gorymdeithiodd dros 15,000 o rieni ledled y DU i fynnu bod y Llywodraeth yn diwygio gofal plant, absenoldeb rhiant a gweithio hyblyg. Yng Nghaerdydd, daeth cannoedd o deuluoedd ynghyd, gan rannu profiadau am orfod gwneud dewisiadau amhosibl oherwydd bod costau gofal plant yn arwain at ddiffyg mewn cyflogau.[i]

Dangosodd protest Gorymdaith y Mamau (March of the Mummies) fod rhieni’n gandryll. Maent yn teimlo bod y Llywodraeth wedi eu hanwybyddu’n rhy hir a’u bod ar y llwybr i fethu. A minnau’n un o’ch etholwyr, rwy’n ysgrifennu atoch i ofyn i chi gefnogi ein hymgyrch dros system gofal plant fforddiadwy o safon dda, sy’n rhan o gyfrifoldeb Llywodraeth Cymru.

Mae’r buddsoddiad mewn gofal plant yn druenus o annigonol. Mae gwariant cyhoeddus ar ofal plant yng Nghymru yn gymharol isel o gymharu â gwledydd datblygedig eraill. Mae gwledydd eraill sydd ag economïau tebyg i Gymru wedi buddsoddi yn eu sectorau gofal plant yn ddiweddar. Mae Canada wedi buddsoddi $30 biliwn mewn gofal plant, sy’n golygu na fydd rhieni’n talu mwy na $10 y dydd. Mae wedi gwneud hyn gan iddi ganfod, yn dilyn achos prawf llwyddiannus yn Québec, ei bod yn cael rhwng $1.50 a $2.80 yn ei ôl i’r economi ehangach am bob doler a fuddsoddid ganddi mewn gofal plant, a hynny o ganlyniad i gynnydd mewn cyflogaeth. Mae Awstralia, Seland Newydd, y Swistir, Iwerddon a Phortiwgal hefyd wedi cynyddu buddsoddiad y Llywodraeth mewn gofal plant a’r sector blynyddoedd cynnar yn ddiweddar. I ormod o deuluoedd yng Nghymru, nid yw gofal plant yn fforddiadwy nac yn hygyrch, ac mae’n gwthio llawer i dlodi.[ii]

Mae gofal plant fforddiadwy o safon uchel yn seilwaith hanfodol. Yn union fel trafnidiaeth gyhoeddus, mae’n galluogi pobl, yn enwedig mamau, i fynd i’r gwaith. Mae miloedd o fenywod ledled Cymru yn cael eu hatal rhag cymryd mwy o oriau gwaith cyflogedig oherwydd cost gofal plant[iii]. Dywed y 73% o deuluoedd Cymru nad ydynt yn defnyddio gofal plant ffurfiol na allant fforddio ei ddefnyddio. Mae yna ormod o famau’n dymuno gweithio ond yn methu gwneud hynny oherwydd costau ac argaeledd gofal plant – a hynny yng nghanol argyfwng sgiliau ac argyfwng costau byw.

Fel y mae ein Comisiynydd Plant wedi ei ddweud, mae gofal plant o safon uchel yn helpu plant i wireddu eu potensial. Mae pob £1 a fuddsoddir mewn addysg blynyddoedd cynnar yn arbed £13 mewn ymyriadau diweddarach. Ond mae angen buddsoddi mewn seilwaith – boed hwnnw’n drafnidiaeth, yn ynni neu’n addysg. Nid oes blaenoriaeth ar gyfer buddsoddiad wedi cael ei roi i’n sector gofal plant, ac rydym i gyd yn talu’r pris. Bydd buddsoddi mewn adferiad dan arweiniad gofal, yn rhan o ailadeiladu mewn modd gwyrddach a thecach, yn mynd i’r afael â’r argyfwng costau byw.

Gan mai chi yw fy nghynrychiolydd yn y Senedd, rwy’n gofyn i chi fynegi’r materion hyn i’r Prif Weinidog, Gweinidog yr Economi, y Gweinidog Cyfiawnder Cymdeithasol a’r Dirprwy Weinidog Gwasanaethau Cymdeithasol.

[i]https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/crippling-cost-having-child-wales-25387747

[ii] https://www.jrf.org.uk/report/uk-poverty-2022

[iii] https://pregnantthenscrewed.com/one-in-four-parents-say-that-they-have-had-to-cut-down-on-heat-food-clothing-to-pay-for-childcare/

News

Never Miss Out {{ responseTitle }}

Sign up to the Pregnant Then Screwed mailing list so you can stay in the loop on our latest campaigns and achievements as well as tips on how you can help end The Motherhood Penalty {{ responseMessage }}
Whoops. The form is invalid.
  • {{ value }}.